Jak pobudzić organizm do wysiłku w końcowej fazie treningu?

Co zrobić, żeby nie być zmęczonym pod koniec jednostki treningowej? Już na wstępie należy zaznaczyć, że uczucia zmęczenia nie da się uniknąć. To naturalna reakcja organizmu na intensywny wysiłek i reakcje, jakie w nim wówczas zachodzą. Zmęczenie nie musi jednak równać się znaczącej redukcji zdolności wysiłkowych.  

Wpływ aktywności fizycznej na organizm człowieka – skąd bierze się uczucie zmęczenia?

Czym właściwie jest zmęczenie? Każdy definiuje to nieprzyjemne uczucie na swój własny sposób. Brak siły i chęci do wykonywania kolejnych powtórzeń, uczucie palącego bólu w mięśniach, problemy ze złapaniem tchu, uczucie „betonu” w rękach i nogach – wszystkie wymienione odpowiedzi można uznać za prawidłowe, ale należy podkreślić, że z fizjologicznego punktu widzenia, zmęczenie jest niezwykle złożonym tematem.

Zjawisko, o którym mowa, należy dzielić na dwie kategorie: zmęczenie obwodowe i centralne. Pierwsze określenie odnosi się do czynników upośledzających zdolność mięśni do skurczu i jest wynikiem znacznego ubytku fosfokreatyny – związku gromadzącego energię we wiązaniach wysokoenergetycznych tkanki mięśniowej, który uczestniczy w syntezie ATP i pod wpływem kinazy kreatynowej ulega przekształceniu w kreatynę. Kolejny czynnik wywołujący zmęczenie obwodowe to jednoczesny (z procesem ubytku fosfokreatyny) wzrost stężenia mleczanu i jonów wodoru. W rezultacie dochodzi do upośledzenia oddziaływania aktyny i miozyny, co objawia się zaburzeniami skurczu mięśni.

Zmęczenie centralne, nazywane także ośrodkowym, wynika z działania ośrodkowego układu nerwowego. Objawia się jako ogólne znużenie, całkowita utrata sił i brak jakiejkolwiek motywacji do działania. Jak powstaje? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Istnieją teorie, które wiążą to uczucie z działaniem kory mózgowej, inne wskazują na wzrost poziomu mleczanu lub toksyn w organizmie. Niektórzy naukowcy wyrażają przekonanie, że ten stan jest czymś w rodzaju bezpiecznika – ma chronić organizm przed negatywnymi skutkami nadmiernego wysiłku.

Bez względu na formę, uczucie zmęczenia rozpoczyna się, gdy zapasy energetyczne i wody w organizmie zaczynają osiągać niski poziom. W tym miejscu dochodzimy do ważnego zagadnienia, jakim jest wpływ aktywności fizycznej na organizm człowieka. W trakcie intensywnego wysiłku, ustrój sięga po energię zgromadzoną pod postacią glikogenu. Tłuszcz nie jest najbardziej efektywnym paliwem, więc nie pokryje wszystkich potrzeb ciała pracującego na najwyższych obrotach. Dodatkowo, organizm zużywa znaczne ilości wody, którą wykorzystuje w procesie termoregulacji i transportu tlenu, składników odżywczych oraz hormonów.  

Co zrobić żeby nie być zmęczonym w trakcie treningu?

Zatem, jak poprawić wydolność organizmu? Mając na uwadze powyższe, należy dojść do wniosku, że kluczem do redukcji zmęczenia w trakcie wysiłku jest właściwe przygotowanie. Prawidłowo zbilansowany posiłek przedtreningowy i odpowiednie nawodnienie to punkt wyjścia do każdej aktywności fizycznej. Jeżeli czynniki zewnętrzne, takie jak choćby pogoda czy ciśnienie atmosferyczne, odbierają chęć do wykonywania ćwiczeń, z pomocą przyjdą energetyki. Takie napoje zawierają kompleks witamin niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu, a dzięki wysokiej zawartości kofeiny działają pobudzająco.

Dodatkowo, warto regularnie sięgać po produkty na odporność. Nawet drobna infekcja, która nie daje wyraźnych symptomów, może znacząco obniżyć tolerancję ustroju na wysiłek i zaburzyć prawidłowy przebieg niezwykle istotnego procesu, jakim jest powysiłkowa regeneracja organizmu. Nie można nie wspomnieć, że mówiąc o odporności, na myśli trzeba mieć nie tylko funkcję układu immunologicznego, ale także odporność ustroju na działanie wolnych rodników. Naturalne przeciwutleniacze neutralizują ich szkodliwe działanie, które w kontekście wydolności organizmu objawia się przede wszystkim jako stres oksydacyjny. Produkty poprawiające odporność i neutralizujące reaktywne formy tlenu powinny obfitować w witaminę B6, A i C. 

Jak zwiększyć wydolność organizmu podczas treningu? 

Czasami bywa tak, że mimo odpowiedniego przygotowania, w trakcie ćwiczeń i tak doskwiera nam brak sił. Należy pamiętać, że uzupełnianie zapasów wody jest szalenie istotne nie tylko przed, ale także w także w trakcie treningu. Jeżeli mówimy o naprawdę intensywnej aktywności,która wymaga zaciągnięcia długu tlenowego (trening beztlenowy), nie obejdzie się też bez dostarczenia organizmowi porcji energii w trakcie treningu. 

Co na zmęczenie, brak energii? Najlepiej sprawdzą się funkcjonalne napoje i przekąski, które zostały opracowane specjalnie z myślą o potrzebach sportowców. Dzięki zawartości cennych elektrolitów, napoje izotoniczne nawadniają organizm skuteczniej niż woda. Dodatkowo, zawierają niezwykle ważne witaminy i minerały, a oprócz tego – także węglowodany, które odbudowują zapasy glikogenu mięśniowego. Podczas bardzo intensywnego wysiłku, warto dodatkowo sięgnąć po batony proteinowe i węglowodanowe.