Czym są elektrolity i jaką pełnią rolę w organizmie?

O elektrolitach słyszał praktycznie każdy, mimo to nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, jak ważną funkcję pełnią w organizmie. Co istotne – ich obecność jest wręcz niezbędna do życia, dlatego trzeba przykładać szczególną wagę do utrzymania ich prawidłowego poziomu. Co to są elektrolity? Kiedy wiadomo, że mamy ich niedobór? Jak dbać o ich właściwy poziom i uzupełniać ewentualne braki? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziesz w naszym artykule. Zachęcamy do lektury.

Spis treści

Co to są elektrolity? Wyjaśnienie

Elektrolity są substancjami chemicznymi, występującymi w ludzkim organizmie, w postaci jonów (we krwi lub osoczu). Z uwagi na to, że wykazują zdolność do przewodzenia impulsów elektrycznych, są niezwykle istotne dla wielu procesów biologicznych m.in. oddychania czy koordynacji mięśni. Aktywnie wspierają utrzymanie prawidłowego napięcia w błonach komórkowych, uczestnicząc tym samym w przekazywaniu impulsów nerwowych.

Nie bez znaczenia jest również fakt, że to, co dają elektrolity, to również pomoc w utrzymaniu prawidłowej gospodarki wodno- elektrolitowej. Jest to ważne zarówno w kontekście regulacji nawodnienia ciała, jak i zachowania równowagi kwasowo- zasadowej.

Czym są elektrolity? Najważniejsze związki

Wiedząc już czym są elektrolity, pora przejść do omówienia konkretnych substancji, które się do nich zaliczają. Od ich obecności w ustroju uzależniona jest gospodarka wodno- elektrolitowa, odgrywająca kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Mówiąc o elektrolitach w organizmie, szczególna uwaga skupiana jest na takich związkach, jak:

  • Sód. Jest podstawowym składnikiem osocza. Wspomaga utrzymanie równowagi płynów w organizmie, przewodzenie impulsów nerwowych oraz oddziałuje na skurcze mięśni.
  • Potas. Odpowiada za przewodzenie impulsów nerwowych, utrzymanie prawidłowej pracy serca, a także reguluje ciśnienie krwi.
  • Wapń. To główny składnik kości oraz zębów, który dodatkowo odpowiada za bardzo ważny proces, jakim jest krzepnięcie krwi. Ponadto uczestniczy w przewodzeniu impulsów nerwowych i w skurczach mięśni.
  • Magnez. Wspiera prawidłowe funkcjonowanie mięśni i układu nerwowego, odpowiada za regulowanie działania enzymów. Co więcej wpływa na produkcję energii, a także jest niezbędny do tworzenia DNA i RNA.
  • Żelazo. Konieczne do produkcji hemoglobiny odpowiedzialnej za przenoszenie tlenu w organizmie. Wpływa na system odpornościowy i funkcje metaboliczne.
  • Jony chlorkowe. Regulują bilans płynów w organizmie. Z uwagi na fakt, że są elementem kwasu solnego w żołądku, wspomagają trawienie.
  • Jony fosforanowe. Wspierają prawidłowe funkcjonowanie mięśni, są ważne dla utrzymania zdrowych zębów i kości, uczestniczą w produkcji energii w komórkach.

Po co są elektrolity? Objawy ich niedoboru

Nadmierna utrata wody z organizmu, w tym również elektrolitów, jest bardzo niebezpieczna, szczególnie jeśli mowa o dzieciach, osobach starszych oraz schorowanych. Ponieważ zjawisko to może zagrażać zdrowiu a nawet życiu, konieczne jest dbanie o ich odpowiednią podaż. Sytuacjami, którym szczególnie towarzyszy ryzyko odwodnienia i w konsekwencji wystąpienia niedoborów elektrolitów, są:

  • Uprawianie sportu (zarówno amatorsko, jak i zawodowo),
  • Wzmożony wysiłek fizyczny,
  • Restrykcyjne diety,
  • Dostarczanie organizmowi niedostatecznej ilości płynów,
  • Spożywanie alkoholu dzień wcześniej,
  • Biegunka lub wymioty,
  • Wysoka gorączka,
  • Niektóre leki (szczególnie przeczyszczające i moczopędne).

Kiedy jednak wiadomo, że organizmowi brakuje elektrolitów? Otóż pierwszym z objawów świadczących o tym, że doszło do lekkiego odwodnienia, a tym samym utraty niezbędnych dla organizmu związków, jest silne uczucie pragnienia oraz suchość w ustach. Pozostałe symptomy, to:

  • Skurcze, drżenia i bóle mięśni,
  • Obrzęki,
  • Osłabienie,
  • Zaburzenia ciśnienia krwi,
  • Zaburzenia rytmu serca,
  • Zawroty głowy,
  • Nudności,
  • Biegunka lub zaparcia,
  • Pogorszenie samopoczucia,
  • Nadmierne zmęczenie.

Osoby doświadczające skurczy mogą sięgać po specyfiki, dedykowane tego typu objawom. W aptekach dostępne są bowiem rozmaite suplementy diety. Ponadto nie brakuje również propozycji, takich jak elektrolity na skurcze mięśni. Warto wspomnieć o tym, że osoby podejrzewające u siebie tego typu niedobory, powinny zdecydować się na badanie jonogramu, a ewentualne odchylenia od normy skonsultować z lekarzem.

Jak działają elektrolity na organizm?

Jak wspominaliśmy już wielokrotnie, elektrolity pełnią bardzo ważną funkcję w organizmie. Ich niedobory mogą zaś prowadzić do wielu problemów zdrowotnych, w tym m.in. zaburzenia pracy układu nerwowego, odpornościowego, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci. Zatem po co są elektrolity? Oto ich najważniejsze funkcje:

  • Przewodzenie impulsów nerwowych,
  • Regulacja pH,
  • Regulacja ciśnienia krwi,
  • Hydracja,
  • Liczne funkcje komórkowe,
  • Kluczowe dla zdrowia zębów oraz kości.

Co daje picie elektrolitów? Podsumowanie

Z uwagi na to, jak ważne dla organizmu są elektrolity, należy utrzymywać ich prawidłowy poziom w organizmie. Można to robić przede wszystkim stosując odpowiednie nawodnienie, czyli spożywając wodę mineralną w rekomendowanych ilościach lub napoje typu isotonic. Warto pamiętać jednak o tym, że standardowe izotoniki zawierają w swoim składzie cukier, niezalecany m.in. osobom z cukrzycą. Dostępne są jednak wersje odpowiednie dla diabetyków, czyli isotonic bez cukru. Jednak co daje picie elektrolitów? Odpowiedź jest prosta – pomaga utrzymać ich prawidłowy poziom w organizmie. Jeśli dojdzie jednak do jego odwodnienia, niezwłocznie należy udać się do lekarza, w celu wykonania stosownych badań i wdrożenia odpowiedniego leczenia.

 

Dodaj komentarz

Pola oznaczone (*) są wymagane Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez OSHEE POLSKA spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie, Al. 3 Maja 9, 30-062 Kraków KRS: 0000301057, REGON 141321255, NIP 5252418701, w celach marketingowych zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.). Poinformowano mnie o prawie wglądu do treści moich danych osobowych, ich poprawiania, a także żądania ich usunięcia. Administratorem danych osobowych jest OSHEE POLSKA spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie, Al. 3 Maja 9, 30-062 Kraków, zarejestrowana pod numerem KRS: 0000301057, REGON 141321255, NIP 5252418701.